Wrocław przygotował dla miłośników kultury i historii prawdziwą ucztę – cykl wydarzeń, które pozwolą bliżej poznać źródła polskiego piśmiennictwa. W ramach projektu „Pierwsze zdania” zaplanowano prezentacje wyjątkowych zabytków literatury, rozproszone w kilku ważnych placówkach miasta. Mieszkańcy oraz goście zyskają rzadką możliwość obcowania z dziełami, które odegrały kluczową rolę w kształtowaniu polskiej tożsamości językowej i kulturowej.
Wyjątkowe eksponaty w sercu miasta
Wśród prezentowanych artefaktów znajdą się zarówno średniowieczne rękopisy, jak i wczesnonowożytne druki, które dokumentują ewolucję polskiego języka na przestrzeni wieków. Wydarzenie podzielone jest na kilka lokalizacji, a każda z nich skupia się na innym aspekcie dziedzictwa piśmienniczego. Ekspozycje pozwolą nie tylko przyjrzeć się rzadko udostępnianym obiektom, ale także poznać kontekst ich powstania i drogi, jaką przebyły, zanim trafiły do współczesnych zbiorów.
Mikołaj Rej i sekretne życie książki w XVI wieku
Jednym z głównych punktów programu jest wystawa w Muzeum Pana Tadeusza, gdzie na kilka dni zagości „Źwierzyniec” – słynne dzieło Mikołaja Reja, pioniera literatury polskiej. Zwiedzający będą mogli zgłębić proces powstawania książek w dobie renesansu: od warsztatu drukarskiego, przez materiały, aż po sposoby dystrybucji. W ramach wydarzenia przewidziano wykład dr Agnieszki Franczyk-Cegły (26 czerwca), który rzuci światło na literacką i językową wartość twórczości Reja. Dla wszystkich zainteresowanych historią polskiego słowa to szansa na poszerzenie wiedzy o jednym z ojców polszczyzny.
Bezpośredni kontakt z najstarszymi rękopisami w Ossolineum
Zakład Narodowy im. Ossolińskich przygotował ekspozycję, na której prezentowane będą bezcenne dokumenty z przełomu średniowiecza i renesansu. Wśród nich znajdą się modlitewniki z XV wieku oraz Statut Łaskiego z początku XVI stulecia. Zwiedzającym zostanie przybliżona historia tych zabytków – od miejsca ich powstania, przez zawiłe losy, aż po włączenie do kolekcji Ossolineum. 27 czerwca Aldona Mikucka przeprowadzi wykład, który pogłębi tematykę tych rękopisów i wyjaśni ich rolę w zachowaniu narodowej pamięci. Wystawa trwa od 24 do 28 czerwca.
Księga henrykowska – źródło pierwszego polskiego zdania
Niepowtarzalną atrakcją będzie możliwość obejrzenia Księgi henrykowskiej w Muzeum Archidiecezjalnym. Ten średniowieczny dokument, datowany na około 1270 rok, zawiera najstarsze znane zdanie zapisane w języku polskim. Księga, wpisana na prestiżową listę „Pamięć Świata” UNESCO, stanowi kluczowy zabytek dla badaczy i pasjonatów języka. Wystawa będzie dostępna od 25 do 27 czerwca.
Mszał z Laskowic Oławskich – przykład wielojęzyczności XVI wieku
Archiwum Archidiecezjalne otwiera swoje podwoje, by zaprezentować Mszał z Laskowic Oławskich, który powstał około 1570 roku. To unikatowe świadectwo religijności i wielojęzyczności epoki – mszał zawiera teksty w trzech językach: polskim, niemieckim i łacińskim. Zwiedzający będą mogli przyjrzeć się, jak wyglądały ówczesne praktyki liturgiczne i jak różnorodność językowa wpływała na życie religijne. Ekspozycja będzie dostępna od 24 do 27 czerwca.
Statuty Elyana – polskość w europejskim kontekście
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu odsłoni przed publicznością Statuty Elyana z 1475 roku – rękopis, w którym obok łacińskich tekstów znalazły się polskie modlitwy. To rzadki przykład obecności języka polskiego wśród oficjalnych dokumentów tej epoki, co podkreśla jego rosnące znaczenie w życiu społecznym. Dla chętnych do zwiedzania ekspozycji w dniach 25-27 czerwca przewidziano obowiązkową rezerwację miejsc.
Organizatorzy cyklu „Pierwsze zdania” zachęcają do skorzystania z tej wyjątkowej okazji, by prześledzić dzieje polskiego słowa od średniowiecza po renesans i zobaczyć rękopisy oraz druki, które kształtowały świadomość narodową. Wrocław na kilka dni stanie się przestrzenią, gdzie przeszłość literacka i językowa kraju ożyje na nowo, oferując wszystkim uczestnikom głęboką i inspirującą podróż do źródeł polskiej kultury.
Źródło: wroclaw.pl