Prośba o pilny przelew od bliskiej osoby, telefon od rzekomego pracownika banku lub wyjątkowa okazja w sklepie internetowym mogą wyglądać wiarygodnie. Za każdą z tych sytuacji może jednak stać oszust, który chce zdobyć pieniądze, dane albo dostęp do rachunku.
Wspólnym elementem wielu takich prób jest presja czasu. Przestępcy straszą zagrożeniem, kuszą szybkim zarobkiem lub przekonują, że pieniądze trzeba wysłać natychmiast. Policja przypomina, że informacji publikowanych w internecie nie zawsze można uznać za wiarygodne. Przed wykonaniem przelewu lub podaniem danych należy samodzielnie sprawdzić, z kim ma się do czynienia.
Jak sprawdzić wiadomość i ofertę?
Jeżeli znajomy lub ktoś z rodziny prosi o pieniądze, warto skontaktować się z nim innym, znanym wcześniej sposobem, na przykład zadzwonić na zapisany numer. Gdy okaże się, że ktoś podszywa się pod tę osobę, należy ją o tym powiadomić.
Ostrożność dotyczy także zdjęć, filmów i nagrań głosowych. Materiały stworzone lub przerobione za pomocą sztucznej inteligencji mogą sprawić, że fałszywa historia wyda się przekonująca.
Przed zakupem przez internet dobrze jest sprawdzić sklep i sprzedawcę, szczególnie wtedy, gdy cena jest podejrzanie niska. Nie należy otwierać podejrzanych linków, ponieważ mogą prowadzić do fałszywych formularzy płatności. O dane i pieniądze trzeba dbać również podczas sprzedaży w sieci oraz rozmów z nieznajomymi.
Co zrobić, gdy mogło dojść do oszustwa?
W razie podejrzenia wyłudzenia należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem. Pozwoli to ustalić, czy można zablokować kartę, rachunek lub kolejne operacje. Hasła do kont, które mogły zostać przejęte, trzeba zmienić z bezpiecznego urządzenia.
Do zgłoszenia sprawy policji warto zachować korespondencję, potwierdzenia przelewów, numery telefonów, adresy stron i zrzuty ekranu. Podejrzane witryny, wiadomości i próby wyłudzenia można także przekazać do CERT Polska przez formularz na stronie incydent.cert.pl.
Sprawdzenie przed przelewem, reakcja po wyłudzeniu
Niezależnie od tego, czy chodzi o telefon z banku, prośbę bliskiego czy internetową promocję, warto przerwać rozmowę lub transakcję i zweryfikować informacje. Jeśli dane lub pieniądze mogły już trafić do oszustów, najważniejsze są szybki kontakt z bankiem, zabezpieczenie kont i zachowanie materiałów potrzebnych do zgłoszenia sprawy.
Źródło: Policja Dolnośląska – Portal polskiej Policji