Po latach wracają do Wrocławia dzwony zrabowane przez nazistów

Po dziesięcioleciach spędzonych w niemieckich parafiach cztery zabytkowe dzwony mają ponownie trafić na Dolny Śląsk. Ich przekazanie zaplanowano na kwiecień 2027 roku. Każdy z nich wróci do innej świątyni: wrocławskiej katedry św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim oraz kościołów w Strzeszowie, Sułowie i Woskowicach Górnych.

Zwrot jest częścią przedsięwzięcia „Dzwony pokoju dla Europy”, prowadzonego z inicjatywy diecezji Rottenburg-Stuttgart. Uczestniczą w nim również wspólnoty kościelne z Polski i Czech. Odzyskanie zabytków ma nie tylko przywrócić im miejsce w lokalnej historii, lecz także ułatwić parafiom z różnych krajów nawiązywanie kontaktów.

Wojenna grabież i droga do zwrotu

Losy dzwonów sięgają II wojny światowej, gdy nazistowskie władze konfiskowały je zarówno w świątyniach katolickich, jak i protestanckich. W całej Europie zagrabiono ich około 100 tysięcy. Większość przetopiono, a uzyskany metal wykorzystano do produkcji broni. Ocalałe egzemplarze po wojnie znalazły się w parafiach zachodnich Niemiec, także na obszarze diecezji Rottenburg-Stuttgart.

Możliwość ustalenia dawnego miejsca pochodzenia dają zachowane napisy oraz dokumenty. Nie każdy zabytek da się jednak ponownie zawiesić w pierwotnej świątyni: część kościołów nie jest już używana, inne wymagają napraw ze względu na stan techniczny.

Inicjatywa przekazania dzwonów pochodzących z archidiecezji wrocławskiej narodziła się podczas wizyty niemieckiej delegacji cztery lata temu. Pierwsze uroczystości projektu zorganizowano w 2021 roku w czeskiej miejscowości Píšť. We wrześniu 2025 roku historyczne dzwony zostały ponownie poświęcone w katedrze w Świdnicy.

Wiosną 2026 roku do archidiecezji wrocławskiej dotarły trzy kolejne egzemplarze. Dwa przekazano bazylice w Trzebnicy, a jeden kościołowi w Lesie Bukowym. Zaplanowany na 2027 rok powrót czterech dzwonów będzie następnym etapem przedsięwzięcia.

Pamięć o pojednaniu na Dolnym Śląsku

Znaczenie zwrotów wykracza poza ochronę zabytków. Wpisują się one w polsko-niemieckie pojednanie, wspierane przez Kościół od dziesięcioleci. Na Dolnym Śląsku ta historia ma szczególny wymiar: dzieje regionu współtworzyli między innymi Polacy, Niemcy, Czesi i Żydzi.

Do tradycji pojednania nawiąże także spotkanie rocznicowe współorganizowane przez Fundację Obserwatorium Społeczne. Modlitwę zaplanowano na 18 listopada 2026 roku przy pomniku kardynała Bolesława Kominka we Wrocławiu. Uczestnicy upamiętnią Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich z 1965 roku.

Źródło: wroclaw.pl